Znacie może firmę Stamer, a konkretnie Stamer Group (albo Stamer Gruppe)? Ale markę HK Audio to na pewno każdy z czytających kojarzy. Bo właśnie za tą marką stoi Stamer Gruppe, w skład której wchodzą dwie firmy: Stamer Musikanlagen GMBH oraz Music & Sales Professional Equipment GMBH ( a do zeszłego roku Hughes & Kettner).

Wygląda to na pierwszy rzut oka trochę skomplikowanie, ale tak naprawdę wszystko sprowadza się do jednego – producenta solidnie wykonanych, solidnie grających i równie solidnie wycenionych systemów głośnikowych, które w większości wciąż są produkowane w Niemczech. Tylko urządzenie z grupy „entry level”, czyli Portable Sound na stronie producenta, rozpoczynają swój żywot w Chinach, jednak cały proces koncepcyjny, czyli projekt, projektowanie i dobór komponentów, prototypy i testy mają miejsce w siedzibie firmy w Niemczech.

ŁYK HISTORII

Marka HK Audio został stworzona przez Lothara Stamera, który swoją pasją do dźwięku zaraził również swojego brata Hansa, z którym wspólnie – po dziś dzień – zarządza grupą Stamer, odpowiedzialną (jak już wiemy) za produkcję i sprzedaż urządzeń marki HK Audio. Lothar, który w latach 70. ubiegłego wieku „udzielał” się w lokalnym zespole rockowym jako perkusista, odpowiadał też w tymże zespole za dźwięk podczas koncertów. To wtedy zrodziła się w nim pasja do tworzenia własnych rozwiązań urządzeń głośnikowych, która popchnęła go w kierunku studiów o kierunku „Akustyka”. To z kolei zaowocowało powstaniem sprzętu, który zaczął szybko zyskiwać uznanie najpierw lokalnych muzyków, a potem coraz szerszej rzeszy muzyków, realizatorów i DJ-ów, nie tylko w Niemczech, ale i za granicą.

Obecna siedziba Stamer Gruppe mieści się w niewielkim, acz malowniczym mieście St. Wendel, w południowo-zachodnich Niemczech. To tutaj odbywa się nie tylko proces projektowania i testowania nowych rozwiązań, ale również produkcja zestawów głośnikowych klasy premium, w drewnianych obudowach, oraz wszystko co jest związane z promocją, sprzedażą i wysyłką urządzeń HK Audio.

Jak to wszystko wygląda od środka – mieliśmy okazje przekonać się na własne oczy, dzięki uprzejmości producenta (szczególne podziękowanie dla Dawida Somlò) oraz polskiego przedstawiciela marki HK Audio w Polsce, Lauda Central Europe.

ST. WENDEL

St. Wendel to liczące obecnie ok. 27 tysięcy mieszkańców miasto w kraju związkowym Saara, z którego do Luksemburga jest tylko 75 km. Powstało prawdopodobnie za czasów panowania Merowingów (V-VI wiek), a swoją nazwę zawdzięcza mieszkającemu tu pustelnikowi Wendeliusowi, który był czczony przez wielu ludzi jeszcze za życia. Obecnie St. Wendel sąsiaduje z całkiem sporą strefą przemysłową, w której obok firm z branży chemicznej czy farmaceutycznej swoje miejsce znalazła też Stamer Gruppe. Dwie wchodzące w skład Stamer Gruppe firmy mają swoją siedzibę w dwóch lokalizacjach – obie oczywiście w St. Wendel. Dział projektowy, marketing, oraz część produkcji umiejscowione są w starych (ale oczywiście odnowionych) koszarach wojskowych z początku XX wieku.

ZWIEDZAMY

Naszą wycieczkę rozpoczęliśmy właśnie od tego budynku, odwiedzając na początek dział R&D, gdzie oprócz różnorakich programów wspomagających projektowanie urządzeń głośnikowych inżynierowie pracujący nad nowymi projektami mają do dyspozycji profesjonalną komorę bezechową. Jest tam też komora do testów urządzeń elektronicznych pod kątem zarówno odporności na zakłócenia RF, jak i emitowania takowych zakłóceń. Jest wreszcie „sala tortur” gdzie nowo-zaprojektowane zestawy głośnikowe poddawane są wielogodzinnym, ciężkim testom wytrzymałościowym. Owo pomieszczenie, jak przystało na prawdziwą „salę tortur”, zlokalizowane jest w piwnicach budynku, aby „torturowane” urządzenia jak najmniej zakłócały pracę innych działów. Ważnym miejscem jest „Idea Center”, w którym inżynierowie spotykają się, żeby omówić pomysły, procesy, czy status zaplanowanych prac.
Po tej dawce „adrenaliny” przeszliśmy do działu, na dźwięk nazwy którego poruszają się serca każdego fana ciężkiej muzyki – mowa o dziale „metalowym”. Producent systemów HK Audio samodzielnie wytwarza wszystkie metalowe części do swoich produktów – mam tu na myśli przede wszystkim obudowy do układów elektronicznych i osłony głośników, czyli tzw. grille. Tym zajmują się precyzyjne maszyny wycinające i gnące, a konkretnie pracownicy programujący je i czuwający nad ich działaniem.

A skoro wspomnieliśmy o elektronice – wszystkie obwody i układy elektroniczne są nie tylko projektowane, ale również wytwarzane w St. Wendel. Jeszcze nie tak dawno lutowanie płytek PCB odbywało się ręcznie, obecnie gros tej pracy jest zautomatyzowany. Ale już proces montowania poszczególnych komponentów elektronicznych w jedną całość odbywa się oczywiście ręcznie. Moduły wzmacniacze do serii aktywnych, kiedyś produkcji własnej, produkowane są teraz na zamówienie przez firmy specjalizujące się w tej dziedzinie, np. przez duńskiego producenta Pascal. Co ciekawe wszystkie zestawy Linear 5 mk2 i 9 mają na pokładzie DSP, które nie tylko służy do zdalnej kontroli głośników i używania „presetów”, ale obsługuje również protokół Milan i daje dodatkowy kanał DSP OUT, co umożliwia podpięcie do niego starszego modelu HK Audio lub każdego innego zestawu głośnikowego nie posiadającego DSP, i jego niezależnej kontroli lub nadania nowego presetu fabrycznego.

Na dalszą część zwiedzania musieliśmy się udać do innej lokalizacji, gdzie wykonywane są przede wszystkim obudowy, ale również opakowania kartonowe oraz finalny montaż ze stanowiskiem testowym gotowych urządzeń oraz „pakowalnia” i dział wysyłki.

Jak wiadomo obudowa potrzebuje odpowiedniego materiału i w tej kwestii HK Audio w swoich produktach premium bazuje na dwóch rodzajach materiałów drewnianych – sklejce z brzozy bałtyckiej (która trafia do St. Wendel z Polski) oraz płycie MDF. Wycinanie formatek z arkuszy sklejkowych i MDF-owych, wiercenie otworów i frezowanie krawędzi to zadanie dla precyzyjnych obrabiarek CNC, których w stolarni HK Audio jest kilka. Następnie obudowy są klejone pod naciskiem kilku ton, co sprawia, że tworzą solidną, wytrzymałą „skorupę”, mieszczącą – po przejściu procesu malowania – głośniki i elektronikę. Zmontowane i sprawdzone obudowy muszą zostać wykończone odpowiednią powłoką lakierniczą – ilość warstw i rodzaj farby są zależne od serii. Obudowy gotowe do malowania „jadą” podajnikiem taśmowy do zautomatyzowanej lakierni z 3ma stanowiskami – 1 faza ręczne malowanie ciężko dostępnych dla maszyn miejsc i kolejne dwa zrobotyzowane stanowiska odpowiedzialne za pierwszą i drugą warstwę farby, zaś te, które wykańczane są poliuretanem (Linear 9, Cosmo, Contour X i atestowane serie instalacyjne do zewnętrznego zastosowania), malowane są dodatkowo ręcznie, przez wyspecjalizowanego pracownika ubranego w odpowiedni kombinezon ochronny, w osobnym , przystosowanym do tego pomieszczeniu. Po trzech godzinach schnięcia obudowy trafiają na linie montażu końcowego, gdzie każdy zestaw po finalnym zmontowaniu trafia na stanowisko testowe, które szybko weryfikuje, czy jego parametry mieszczą się w założonym marginesie – wtedy trafia do „pakowali” – czy wraca „na halę” w celu usunięcia nieprawidłowości.

HK Audio jest też producentem opakowań na swoje produkty od A co Z, przy czym znakomita większość opakowań oparta jest na tekturze – producent stara się całkowicie wyeliminować elementy styropianowe i jest na dobrej drodze, aby pozbyć się go w niedalekiej przyszłości całkowicie.

PREZENTACJE, ODSŁUCHY I SZKOLENIA

Nie samym zwiedzaniem – choć to niewątpliwie bardzo atrakcyjna część wizyty – żyje człowiek. Równie ważne było poznanie założeń, którymi kieruje się producent marki HK Audio przy tworzeniu swoich urządzeń oraz samych urządzeń. Oczywiście na poznanie, choćby pobieżne, ich wszystkich potrzeba więcej niż jednego dnia, bowiem oferta niemieckiego producenta jest naprawdę imponująca. My skupialiśmy się przede wszystkich na produktach z grupy Live Sound oraz Concert Sound, toteż pierwszy dzień wizyty w siedzibie Stamer Group zakończył się odsłuchem flagowego systemu line array HK Audio – Cosmo, który najpierw musieliśmy sobie sami (oczywiście przy wydatnej pomocy jednego ze specjalistów HK Audio) poskładać „do kupy” i podwiesić.

System był skrojony „na bogato”, każde grono składało się z dwóch subów COSMO C SUB CF118, pod którymi podwieszone było 6 modułów COSMO C 10, a pod nimi kolejne trzy moduły C 6 jako downfill – tu warto wspomnieć, ze wszystkie moduły szerokopasmowe(C6, C8 i C10) są tej samej szerokości i głębokości, ale różnej propagacji, więc są zaprojektowane do łatwego wieszania i integracji, bez dodatkowych ram i akcesoriów – w jednym gronie, spełniając wiele zadań. Uzupełnieniem dołu pasma było 12 zestakowanych subów C SUB CS 118, w trzech grupach kardio. Odsłuch odbywał się w przestrzeni otwartej, choć pogoda nie ułatwiała nam tego zadania – wiało dość mocno – co z drugiej strony było świetnym poligonem testowym do tego, jak system radzi sobie z takimi warunkami, które przecież nie są rzadkością na polskich plenerach. I od razu zaspokoję waszą ciekawość w tym temacie – poradził sobie znakomicie. Ogólnie wrażenia z testu odsłuchowego „flagowca” HK Audio były baaaardzo pozytywne – system ma ogromny zapas mocy, pokrywając wyrównanym dźwiękiem obszar, który miał pokrywać. Moją opinię podzielili chyba wszyscy uczestnicy, a potwierdzeniem tego były „potestowe” rozmowy w kuluarach o tym, jak tu „zorganizować” odpowiedni zasób pieniężny na potencjalny zakup systemu COSMO.

DZIEŃ DRUGI

Dzień drugi upłynął pod znakiem szkoleń i odsłuchów systemów mobilnych- do skasowania. Pierwsza część dnia to spora dawka praktyczniej wiedzy o programie do predykcji, z którego korzystają użytkownicy i inżynierowie HK Audio, EASE Focus, oraz oprogramowaniu Armonia – bowiem systemy pasywne HK Audio oferowane są (do wyboru) ze wzmacniaczami Powersofta (stąd Armonia) lub Lab.Gruppena. Z nieformalnych rozmów zakulisowych odniosłem wrażenie, że w Polsce większą estymą cieszą się produkty włoskiej firmy, stąd prowadzący szkolenie Vincente Rios, Application Suport Engineer, skupił się na programie Armonia.

Druga część dnia to odsłuchy, pytania i odpowiedzi związane z systemami mobilnymi, w tym również typu Long Throw, jak LINEAR 9 210 LTA czy CONTOUR CX 210 LT, które – tak jak COSMO dzień wcześniej – zaprezentowały w pełnej krasie swoje ogromne możliwości w kwestiach nagłaśniania nie tylko pomieszczeń, ale również mniejszych- do skasowania plenerów.

SŁOWO PODSUMOWANIA

Teoretycznie chyba ciężko znaleźć w branży live kogoś, komu nazwa „HK Audio” nic by nie mówiła, ale z drugiej strony pewnie też niewielu będzie w stanie wymienić choć trzy urządzenia głośnikowe tej marki. „Starzy wyjadacze” pewnie wspomną „Cohedrę” coś o „Actorach”, co poniektórzy może do tej pory gdzieś jeszcze mają (a może nawet używają) systemy LUCAS. Obecne portfolio HK Audio to systemy na wskroś nowoczesne, w dużej mierze nie tylko projektowane, ale również produkowane w Niemczech (linia Premium), dedykowane zarówno użytkownikom „amatorskim” (zespoły muzyczne, DJ-e, muzycy), jak i profesjonalnym – firmy rentalowe, kluby, obiekty kultury, świątynie. Nie zapomniano też o klientach komercyjnych – w temacie instalacji stałych marka HK Audio ma również sporo do zaproponowania.

HK to nie tylko sprzęt, ale też – jeśli nie przede wszystkim – ludzie, którzy projektują i wykonują urządzenia głośnikowe, nie tylko dla pieniędzy, ale przede wszystkim z potrzeby serca i z pasji. Widać to było odwiedzając siedzibę Stamer Group w St. Wendel, gdzie spotkać można było otwartych, chętnych do rozmów na każdy temat ludzi, którzy traktują swoją pracę jak hobby, a ich hobby jest ich sposobem na życie. Takie podejście bardzo ułatwia nie tylko sam proces zakupu, ale również dalszy kontakt, już w fazie eksploatacji zakupionego sprzętu, gwarantujący, że klient będąc w potrzebie zawsze znajdzie tam „pomocną dłoń”, i nie tylko podczas standardowej, 5cio letniej gwarancji, a w przyszłości wróci „po więcej”.